Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een officieel document dat wordt afgegeven door het ministerie van Justitie en Veiligheid. Met deze verklaring wordt beoordeeld of iemands verleden geen belemmering vormt voor een specifieke functie of activiteit. Denk hierbij aan het aanvaarden van een nieuwe baan of het werken met kinderen en andere kwetsbare doelgroepen binnen een sportvereniging. Een VOG wordt ook wel gezien als een bewijs van betrouwbaar gedrag. Hierbij wordt uitsluitend gekeken naar strafrechtelijke veroordelingen; tuchtrechtelijke uitspraken hebben geen invloed op de beoordeling van een VOG.
Een veilige sportomgeving is essentieel, zeker voor minderjarigen en kwetsbare groepen. Sportverenigingen en sportbonden dragen de verantwoordelijkheid om actief beleid te voeren dat ongewenst en grensoverschrijdend gedrag voorkomt. Het vragen van een VOG aan trainers, coaches, bestuursleden, begeleiders en andere vrijwilligers geeft meer inzicht in hun achtergrond en biedt extra zekerheid. Daarmee wordt de kans verkleind dat personen met een belast verleden in contact komen met kwetsbare sporters binnen de club.
Het afgeven van een VOG is gebaseerd op een beoordeling op één moment in de tijd en biedt geen garantie voor toekomstig gedrag. Om die reden is het verstandig om als organisatie periodiek een nieuwe VOG aan te vragen, bijvoorbeeld eens per drie jaar. Eventuele nieuwe veroordelingen worden bij een hernieuwde aanvraag meegenomen. Ook wanneer iemand gedurende langere tijd geen actieve rol binnen de organisatie heeft gehad, is het raadzaam opnieuw een VOG op te vragen. Bij de beoordeling wordt in de meeste gevallen gekeken naar strafbare feiten in de afgelopen vier jaar. Voor ernstige delicten en zedenzaken geldt dat het volledige verleden wordt meegewogen.
De overheid heeft duidelijke informatie beschikbaar gesteld over wat een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) inhoudt en welke waarde dit heeft voor organisaties. Deze voorlichting helpt clubs om beter te begrijpen wat een VOG precies is en hoe deze bijdraagt aan een veilige sportomgeving. Bekijk hier de voorlichting voor VOG voor jongeren.
Het aanvragen van een gratis VOG verloopt eenvoudig, mits de sportclub voldoet aan de gestelde voorwaarden. Voordat een vereniging zich aanmeldt voor de regeling Gratis VOG, is het belangrijk om te controleren of aan alle criteria wordt voldaan.
Na goedkeuring doorlopen clubs doorgaans de volgende stappen:
Aanmelding van de vereniging
De club meldt zich aan via het online aanmeldformulier. Na een positieve beoordeling kan de vereniging doorgaan met de vervolgstappen.
Aanvragen van e‑Herkenning
Voor het indienen van VOG‑aanvragen is e‑Herkenning nodig. Dit is een digitaal identificatiemiddel voor organisaties en vergelijkbaar met DigiD voor particulieren.
Starten van de VOG‑aanvraag voor vrijwilligers
De club zet de VOG‑aanvraag klaar voor de (toekomstige) vrijwilligers. Bij het invullen is het belangrijk dat het juiste screeningsprofiel wordt geselecteerd. Voor vrijwilligers en begeleiders in de sport gaat het met name om risicogebied Personen, met daarbinnen de onderdelen zorg voor minderjarigen en zorg voor hulpbehoevende personen.
Afronden door de vrijwilliger
De vrijwilliger ontvangt een link om de aanvraag af te ronden, vult de persoonlijke gegevens in, logt in met DigiD en geeft akkoord voor de screening.
Inzien van de VOG
Na afronding en beoordeling toont de vrijwilliger de ontvangen VOG aan de vereniging. De VOG blijft in het bezit van de
vrijwilliger. Vereniging maakt in Sportlink Club, bij persoonsgegevens een
toevoeging bij documenten/diploma’s/passen en zet hier de melding van VOG
gezien met afgifte datum en de bijbehorende einddatum (3 jaar na afgiftedatum)
en dan de wijzigingen opslaan. (registreren van de status en de verloopdatum is voldoende
vanwege privacywetgeving is het niet toegestaan om de daadwerkelijke PDF van de
VOG te uploaden in het systeem)
De regeling is bedoeld voor vrijwilligers die binnen hun functie in aanraking komen met jeugd of andere kwetsbare doelgroepen. Dit geldt zowel voor vrijwilligers die actief zijn binnen een sportclub als voor vrijwilligers die rechtstreeks werkzaamheden uitvoeren voor een sportbond. Personen die meer ontvangen dan een vrijwilligersvergoeding vallen niet onder deze regeling en kunnen geen gebruikmaken van een gratis VOG. Lees hier meer over in de handreiking Regeling Gratis VOG via onderstaande knop.
Sportorganisaties zonder winstoogmerk, waar het werk grotendeels door vrijwilligers wordt uitgevoerd en die voldoen aan de voorwaarden van de regeling, komen in aanmerking voor deelname aan de gratis VOG‑regeling.
Binnen de sport kan het voorkomen dat een aangevraagde Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) niet wordt verstrekt door screeningsorganisatie Justis. Daarom is het voor het bestuur van een sportclub belangrijk om de getoonde VOG zorgvuldig te controleren. Denk hierbij aan het nagaan of de VOG geldig is en of de juiste screeningsprofielen en codes zijn gebruikt.
Justis beoordeelt een VOG‑aanvraag op basis van het specifieke doel waarvoor deze is aangevraagd. Een VOG wordt alleen afgegeven wanneer blijkt dat de aanvrager geen relevante strafbare feiten op zijn of haar naam heeft staan, of niet voorkomt in politieonderzoeken die van invloed kunnen zijn op de functie. Wanneer er wel antecedenten zijn of iemand gesignaleerd staat, maakt Justis een risicoafweging aan de hand van het bijbehorende screeningsprofiel. Daarbij wordt gekeken of deze feiten een risico kunnen vormen binnen de context van de functie.
De beoordeling door Justis is altijd afhankelijk van de rol die iemand gaat vervullen. Zo zal een persoon met een verleden van fraude geen VOG krijgen voor een functie als penningmeester. Diezelfde achtergrond hoeft echter geen belemmering te zijn voor een vrijwilliger die uitsluitend training geeft. In dat geval ligt de focus op gedragingen die de veiligheid van sporters in gevaar kunnen brengen, zoals geweld of seksueel grensoverschrijdend gedrag. Bij ernstige of recente strafbare feiten wordt in principe geen VOG afgegeven. Ligt het verder in het verleden, dan kan Justis besluiten de VOG alsnog toe te kennen. De uiteindelijke risico-inschatting van Justis is daarmee leidend voor het wel of niet inzetten van een vrijwilliger.
Wanneer een VOG wordt geweigerd, adviseren wij om deze persoon niet aan te stellen als vrijwilliger. Hiervoor zijn meerdere redenen:
Komt het voor dat een vrijwilliger die al langere tijd actief is binnen de club geen VOG kan overleggen na beoordeling door Justis, dan is dit voldoende grond om de samenwerking te beëindigen. Overweeg je om deze persoon een andere rol binnen de vereniging te geven, dan is het raadzaam om voor die functie opnieuw een VOG aan te vragen. Tegelijkertijd is het belangrijk om te beseffen dat dit een verhoogd risico voor de club kan blijven vormen en dat zorgvuldige afweging noodzakelijk is.