De Veilige Kleedkamer blijkt belangrijker dan ooit

Op 4 en 6 mei (2026) verschenen twee verschillende artikelen die spraken over grensoverschrijdend gedrag onder sporters en het andere artikel ging over de internationale groei van De Veilige Kleedkamer. Feit is dat er steeds meer aandacht voor sociale veiligheid in de sport is, maar nieuwe cijfers laten zien dat er nog veel werk te doen is.

Uit recent onderzoek blijkt dat ruim één op de drie sporters (36,5%) in het afgelopen jaar (2025) te maken heeft gehad met grensoverschrijdend gedrag. Tegelijkertijd groeit de aandacht voor initiatieven zoals De Veilige Kleedkamer, dat juist inzet op een open en veilige sportcultuur, en inmiddels zelfs internationale belangstelling trekt. 

Onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag

Het onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het Centrum Veilige Sport Nederland en NOC*NSF, laat zien dat grensoverschrijdend gedrag in alle vormen voorkomt. Psychisch grensoverschrijdend gedrag komt het vaakst voor (26,5%), gevolgd door fysiek (16,7%) en seksueel gedrag (11,6%). Ook manipulatie en dwang, zogenoemd instrumenteel gedrag, worden ervaren.

Opvallend is dat het merendeel van dit gedrag plaatsvindt tussen sporters onderling. Dat benadrukt dat sociale veiligheid niet alleen gaat om regels en beleid, maar vooral om cultuur en omgangsvormen binnen teams. Een veilige sport gaat daarmee niet alleen over formele afspraken, maar juist over dagelijkse omgangsvormen en de teamcultuur. Dat is precies waar De Veilige Kleedkamer zich op richt en waarin het project zich onderscheidt.

Hoewel de meeste incidenten plaatsvinden op de sportlocatie zelf, gebeurt een deel van het grensoverschrijdend gedrag juist in minder zichtbare situaties, zoals online, tijdens sportkampen of bij sociale activiteiten. Juist daar, aan de randen van het verenigingsleven, is minder toezicht en speelt groepsdruk een grotere rol dan op het veld.

Een veilig gevoel bij de vereniging

Hoewel de impact groot kan zijn, blijft melden vaak uit. Veel sporters twijfelen of hun ervaring ‘erg genoeg’ is om te bespreken. Slechts een klein deel praat erover, en officiële meldingen blijven vrijwel uit. Tegelijkertijd betekent het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag niet dat sporters zich massaal onveilig voelen. Integendeel: ondervraagden beoordelen de veiligheid binnen hun vereniging gemiddeld met een 4,5 of hoger op een schaal van vijf, ook wanneer zij zelf een negatieve ervaring hebben gehad.

Cultuurverandering begint bij het gesprek

Juist op dat punt sluit het project De Veilige Kleedkamer aan. Dit initiatief, gestart in 2022, richt zich op het creëren van een veilige sportomgeving waarin iedereen zichzelf kan zijn, ongeacht achtergrond, gender of geaardheid.

De kracht van het project ligt in de dialoog. Door het gesprek aan te gaan binnen verenigingen, ontstaat bewustwording en ruimte om gedrag bespreekbaar te maken. En precies dat blijkt volgens het onderzoek essentieel: veel sporters houden ervaringen voor zich, terwijl delen en bespreken juist helpt om grensoverschrijdend gedrag te herkennen én aan te pakken.

Van Drenthe naar Europa

De aanpak van De Veilige Kleedkamer blijft niet onopgemerkt. Inmiddels doen zo’n 75 sportverenigingen in Drenthe mee en groeit de interesse buiten de provincie én internationaal. Onder de naam ‘The Safe Dressingroom’ wordt het concept ook in Europees verband uitgerold.

Zo heeft de Universiteit van Malta het initiatief uitgenodigd om onderzoek te doen naar het succes van de Drentse aanpak. Vooral de samenwerking tussen sportclubs, gemeenten en provincie wordt daarbij gezien als een belangrijke succesfactor.

Meer dan beleid alleen

De recente cijfers tonen aan dat de afgelopen jaren wel stappen zijn gezet in beleid, zoals gedragscodes en vertrouwenscontactpersonen. Toch is dat niet voldoende. Sociale veiligheid vraagt om meer dan formele maatregelen: het vraagt om een cultuur waarin mensen elkaar durven aanspreken en waarin iedereen zich veilig voelt om ervaringen te delen. Door in te zetten op inclusie, bewustwording en open gesprekken, dragen zij bij aan precies die cultuurverandering die nodig is.

Urgent en hoopvol tegelijk

De boodschap is duidelijk: grensoverschrijdend gedrag komt nog te vaak voor en blijft te vaak onder de radar. Tegelijkertijd laten succesvolle veranderingen zien dat een verschuiving mogelijk is. Door verder te blijven gaan met De Veilige Kleedkamer én het gesprek binnen sportverenigingen te stimuleren, kan de sport stap voor stap veiliger worden voor iedereen.

Wil je aansluiten bij De Veilige Kleedkamer of wil je meer weten over dit project? Bekijk dan de website of neem contact op met Renate Bijker: rbijker@sportdrenthe.nl