De Omgevingswet verandert vijf concrete zaken voor evenementorganisatoren: vergunningstrajecten zijn gebundeld, gemeenten hebben meer beleidsruimte gekregen, het Omgevingsloket is het centrale aanvraagpunt, veiligheidsplannen worden zwaarder getoetst en de grens voor een omgevingsvergunning ligt anders dan voorheen. De wet is op 1 januari 2024 in werking getreden en heeft directe gevolgen voor iedereen die een evenement organiseert in de openlucht of op een locatie die onder het omgevingsplan valt. In dit artikel beantwoorden we de zes meest gestelde vragen over de Omgevingswet en evenementen.
Wat verandert er concreet aan vergunningstrajecten voor evenementen?
De Omgevingswet bundelt tientallen oude wetten en besluiten in één juridisch kader. Voor evenementorganisatoren betekent dit dat meerdere vergunningen die voorheen apart werden aangevraagd bij verschillende instanties, nu vaker worden samengebracht in één aanvraagprocedure via het Omgevingsloket. Het traject is daarmee overzichtelijker op papier, maar vraagt wel om een bredere voorbereiding vooraf.
Concreet zijn dit de belangrijkste veranderingen ten opzichte van de oude situatie:
- Integratie van toestemmingen: Activiteiten die vroeger apart werden vergund, zoals het bouwen van een tijdelijke constructie, het gebruik van een locatie en geluidsproductie, kunnen nu in één omgevingsvergunning worden opgenomen.
- Omgevingsplan vervangt bestemmingsplan: Gemeenten werken niet meer met bestemmingsplannen, maar met een omgevingsplan. Of een evenement op een bepaalde locatie is toegestaan, staat daarin beschreven. Dit plan kan per gemeente sterk verschillen.
- Kortere en langere procedures naast elkaar: De reguliere procedure duurt acht weken, maar voor complexere aanvragen geldt een uitgebreide procedure van zes maanden. Het is cruciaal om vooraf te bepalen welke procedure van toepassing is.
- Meer nadruk op participatie: De wet stimuleert dat organisatoren vroegtijdig in gesprek gaan met omwonenden en andere belanghebbenden. Dit kan het vergunningstraject soepeler maken, maar vergt extra tijd in de voorbereiding.
Voor startende organisatoren is het verstandig om ruim voor de geplande evenementdatum contact op te nemen met de gemeente om te achterhalen welke activiteiten in het omgevingsplan zijn opgenomen en welke aanvullende toestemmingen nodig zijn.
Welke rol speelt de gemeente nu bij het verlenen van evenementenvergunningen?
Gemeenten spelen onder de Omgevingswet een grotere en zelfstandigere rol dan voorheen. De wet geeft gemeenten de bevoegdheid om in hun eigen omgevingsplan te bepalen welke activiteiten zijn toegestaan, onder welke voorwaarden en met welke procedure. Dit betekent dat de regels voor evenementen per gemeente kunnen verschillen, ook binnen dezelfde provincie.
Waar vroeger veel regels landelijk waren vastgelegd in bestemmingsplannen en aparte verordeningen, hebben gemeenten nu meer beleidsvrijheid. Een gemeente kan in haar omgevingsplan bepalen dat evenementen op een specifiek terrein vergunningsvrij zijn tot een bepaalde omvang, terwijl dezelfde activiteit in een buurgemeente een volledige vergunningsprocedure vereist.
Praktisch gezien betekent dit voor organisatoren dat ze niet meer kunnen vertrouwen op algemene landelijke richtlijnen. De eerste stap is altijd: navraag doen bij de eigen gemeente. Vraag specifiek naar het geldende omgevingsplan voor de gewenste locatie en naar de gemeentelijke evenementenverordening, die naast de Omgevingswet van kracht blijft voor openbare orde en veiligheid.
Hoe werkt het nieuwe Omgevingsloket voor evenementorganisatoren?
Het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl) is het digitale portaal waar organisatoren alle aanvragen voor omgevingsvergunningen kunnen indienen. Via een vergunningcheck geeft het loket aan welke activiteiten vergunningsplichtig zijn, welke meldingsplichtig zijn en welke vergunningsvrij kunnen worden uitgevoerd. Dit maakt het voor organisatoren makkelijker om vooraf een beeld te krijgen van wat er nodig is.
Het loket werkt op basis van de activiteiten die je wilt uitvoeren en de locatie waar het evenement plaatsvindt. Door stapsgewijs vragen te beantwoorden, krijg je een overzicht van de benodigde toestemmingen. Vervolgens kun je de aanvraag direct digitaal indienen, waarna de gemeente de aanvraag behandelt.
Houd rekening met de volgende aandachtspunten bij het gebruik van het loket:
- De vergunningcheck is een hulpmiddel, geen juridisch bindend advies. Twijfel je over de uitkomst, neem dan altijd contact op met de gemeente.
- Niet alle gemeentelijke evenementenvergunningen lopen via het Omgevingsloket. Vergunningen op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) worden nog steeds apart aangevraagd bij de gemeente.
- Zorg dat je de locatiegegevens en een beschrijving van alle activiteiten bij de hand hebt voordat je begint met de vergunningcheck.
Voor meer praktische informatie en hulpmiddelen kun je de evenemententoolkit raadplegen, die handige kennisinformatie biedt voor organisatoren in Drenthe.
Wat zijn de gevolgen van de Omgevingswet voor veiligheidsplannen en risicoanalyses?
De Omgevingswet vergroot de nadruk op veiligheid en leefomgeving bij de beoordeling van evenementenvergunningen. Gemeenten zijn verplicht om bij de toetsing van aanvragen rekening te houden met de gevolgen voor de fysieke leefomgeving, waaronder veiligheidsrisico’s. Dit betekent dat een goed onderbouwd veiligheidsplan en een gedegen risicoanalyse zwaarder wegen in de vergunningsprocedure dan voorheen.
In de praktijk verwachten steeds meer gemeenten dat organisatoren al in de aanvraagfase een veiligheidsplan kunnen overleggen. Dat plan beschrijft hoe risico’s worden geïdentificeerd, welke maatregelen worden genomen en welke hulpdiensten worden ingeschakeld. Voor grotere evenementen wordt ook een afstemming met de Veiligheidsregio steeds vaker als voorwaarde gesteld.
Concreet betekent dit voor organisatoren:
- Begin vroeg met het opstellen van een risicoanalyse, bij voorkeur in overleg met de gemeente en lokale hulpdiensten.
- Documenteer welke veiligheidsmaatregelen je treft en wie daarvoor verantwoordelijk is.
- Houd rekening met specifieke eisen rondom vluchtwegen, EHBO-voorzieningen en crowdmanagement bij evenementen met een grotere publiekstrekking.
- Vraag bij de gemeente na of afstemming met de Veiligheidsregio vereist is voor jouw type evenement.
Een onvolledig of ontbrekend veiligheidsplan is een veelvoorkomende reden voor vertraging of afwijzing van een vergunningsaanvraag. Investeer hier dus voldoende tijd in.
Wanneer heb je als evenementorganisator een omgevingsvergunning nodig?
Een omgevingsvergunning is nodig wanneer de activiteiten die bij een evenement horen, niet passen binnen de regels van het gemeentelijke omgevingsplan of wanneer de wet specifieke activiteiten als vergunningsplichtig aanmerkt. Denk aan het plaatsen van tijdelijke bouwwerken zoals podia of tribunes, het gebruik van een locatie voor een doel waarvoor het omgevingsplan geen toestemming geeft, of activiteiten met een significante invloed op de omgeving zoals geluid of verkeersstromen.
Niet elk evenement heeft automatisch een omgevingsvergunning nodig. Kleinschalige evenementen op een locatie die in het omgevingsplan is aangewezen voor publieke activiteiten, kunnen soms volstaan met een melding of zijn zelfs vergunningsvrij. De vergunningcheck via het Omgevingsloket helpt om dit per situatie te bepalen.
Naast de omgevingsvergunning blijven ook andere vergunningen en meldingen van kracht:
- APV-evenementenvergunning: Voor openbare orde, verkeer en veiligheid blijft de gemeente bevoegd via de Algemene Plaatselijke Verordening.
- Melding geluid: Bij evenementen met versterkt geluid is vaak een melding of ontheffing op basis van de milieuregels vereist.
- Drankvergunning: Bij het schenken van alcohol is een afzonderlijke vergunning nodig op grond van de Alcoholwet.
De Omgevingswet vervangt dus niet alle vergunningen. Het is belangrijk om het totaalplaatje in beeld te brengen en niet alleen te focussen op de omgevingsvergunning.
Hoe helpt het Kenniscentrum Events Drenthe bij de Omgevingswet?
De Omgevingswet brengt voor veel organisatoren nieuwe vragen en onzekerheden met zich mee. Het Kenniscentrum Events Drenthe ondersteunt organisatoren in de provincie Drenthe bij precies dit soort vraagstukken. Of je nu voor het eerst een evenement organiseert of als ervaren organisator vastloopt op een specifiek onderdeel van de vergunningsprocedure, het Kenniscentrum denkt met je mee en helpt je verder.
Concreet biedt het Kenniscentrum Events Drenthe de volgende ondersteuning:
- Persoonlijk advies: Hulp bij het begrijpen van de Omgevingswet en wat die betekent voor jouw specifieke evenement en locatie.
- Netwerk: Verbinding met gemeenten, veiligheidspartners en andere organisatoren die ervaring hebben met vergunningstrajecten in Drenthe.
- Kennisdeling: Toegang tot praktijkvoorbeelden, actuele informatie en bijeenkomsten over wet- en regelgeving rondom evenementen.
- Begeleiding bij veiligheidsplanning: Ondersteuning bij het opstellen van een risicoanalyse en veiligheidsplan dat aansluit op de eisen van vergunningverlenende instanties.
Wil je weten wat het Kenniscentrum Events Drenthe voor jouw evenement kan betekenen? Neem contact op en bespreek je situatie met een van de adviseurs. Samen zorgen we ervoor dat jouw evenement goed voorbereid van start gaat.
Veelgestelde vragen
Hoe vroeg voor mijn evenement moet ik beginnen met de vergunningaanvraag onder de Omgevingswet?
Voor kleinschalige evenementen met een reguliere procedure is een aanlooptijd van minimaal drie maanden aan te raden, zodat je voldoende tijd hebt voor de vergunningcheck, het opstellen van een veiligheidsplan en eventuele participatie met omwonenden. Bij complexere evenementen waarvoor de uitgebreide procedure van zes maanden geldt, kun je maar beter negen tot twaalf maanden van tevoren beginnen. Neem altijd eerst contact op met de gemeente om te bepalen welke procedure op jouw situatie van toepassing is, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Wat als mijn evenement elk jaar terugkeert op dezelfde locatie — moet ik dan elk jaar opnieuw een vergunning aanvragen?
Ja, in de meeste gevallen moet je voor een jaarlijks terugkerend evenement opnieuw een vergunning aanvragen, omdat vergunningen doorgaans persoonsgebonden en tijdgebonden zijn. Sommige gemeenten bieden echter de mogelijkheid om een meerjarige evenementenvergunning aan te vragen of een vereenvoudigde herhalingsaanvraag in te dienen als de omstandigheden niet wezenlijk zijn veranderd. Vraag specifiek bij jouw gemeente na of deze mogelijkheid bestaat en welke voorwaarden daaraan zijn verbonden.
Wat zijn de meest gemaakte fouten bij het invullen van de vergunningcheck in het Omgevingsloket?
Een veelgemaakte fout is dat organisatoren niet alle activiteiten opgeven die tijdens het evenement plaatsvinden, waardoor het resultaat van de vergunningcheck onvolledig is. Denk hierbij aan tijdelijke constructies, geluidsinstallaties, het gebruik van open vuur of het plaatsen van sanitaire voorzieningen — elk van deze activiteiten kan afzonderlijk vergunningsplichtig zijn. Zorg er ook voor dat je de exacte locatiegegevens bij de hand hebt, want het omgevingsplan verschilt per perceel en een verkeerd adres leidt tot een onjuiste uitkomst.
Kan ik bezwaar maken als mijn vergunningaanvraag wordt afgewezen onder de Omgevingswet?
Ja, als je vergunningaanvraag wordt afgewezen, heb je het recht om bezwaar te maken bij de gemeente die de beslissing heeft genomen. Dit moet doorgaans binnen zes weken na de bekendmaking van het besluit gebeuren. Als het bezwaar ongegrond wordt verklaard, kun je vervolgens in beroep gaan bij de bestuursrechter. Het is verstandig om bij een afwijzing direct contact op te nemen met de gemeente voor toelichting op de afwijzingsgronden, zodat je weet of aanpassing van je aanvraag een snellere oplossing biedt dan de bezwaarprocedure.
Gelden er onder de Omgevingswet speciale regels voor evenementen in natuurgebieden of op het water?
Ja, voor evenementen in of nabij natuurgebieden — zoals Natura 2000-gebieden of gebieden die vallen onder de Wet natuurbescherming — gelden aanvullende regels die naast de Omgevingswet van kracht zijn. Denk aan een natuurvergunning of een stikstofdepositieberekening die vereist kan zijn. Voor evenementen op het water, zoals op meren of rivieren, is doorgaans ook een vergunning van het waterschap of Rijkswaterstaat nodig. Breng het totaalplaatje altijd in kaart en beperk je niet tot alleen de omgevingsvergunning.
Hoe zorg ik ervoor dat mijn participatieproces met omwonenden goed verloopt?
Begin vroeg met het informeren van direct omwonenden en andere belanghebbenden, bij voorkeur al in de planningsfase voordat je de officiële aanvraag indient. Organiseer een informatiebijeenkomst of stuur een brief met een duidelijke beschrijving van het evenement, de verwachte geluidsoverlast, de verkeersmaatregelen en een contactpersoon voor vragen. Documenteer wie je hebt benaderd, welke reacties je hebt ontvangen en hoe je daarmee rekening hebt gehouden in je plannen — gemeenten waarderen een aantoonbaar participatieproces en het vergroot de kans op een vlotte vergunningverlening.
Wat moet er minimaal in een veiligheidsplan staan dat voldoet aan de eisen onder de Omgevingswet?
Een goed veiligheidsplan bevat in ieder geval een risicoanalyse van het evenement, een beschrijving van de te nemen veiligheidsmaatregelen, een crowdmanagementplan bij grotere publiekstrekking en een calamiteitenplan met duidelijke verantwoordelijkheden. Vermeld ook de inzet van EHBO-voorzieningen, de locatie van vluchtwegen en de afspraken met lokale hulpdiensten zoals politie, brandweer en ambulance. Stem het plan altijd af met de gemeente en, indien vereist, met de Veiligheidsregio, zodat het aansluit op hun specifieke eisen en je geen kostbare tijd verliest door een onvolledig document.
Gerelateerde artikelen
- Hoe beperk je de impact van je evenement op beschermde planten en dieren?
- Hoe laat je een sponsor zien wat zijn bijdrage heeft opgeleverd?
- Wat zijn de voorwaarden voor gemeentelijke subsidie voor evenementen?
- Hoe financier je een evenement dat gratis toegankelijk moet blijven?
- Hoe stel je een tijdlijn op voor het organiseren van een evenement?
