Welke normen en waarden hanteert de vereniging? Wat wordt als passend gedrag gezien langs het veld, in de kleedkamer, in de kantine en op sociale media? En welke grenzen zijn duidelijk gesteld? Een gedragscode biedt houvast bij deze vragen en vormt daarmee een essentieel onderdeel van het clubbeleid rondom gewenst en ongewenst gedrag.
Om te zorgen dat leden, trainers, vrijwilligers en andere betrokkenen weten waar de club voor staat, is het van belang dat deze gedragscodes duidelijk worden uitgedragen. Heldere communicatie helpt iedereen om het juiste gedrag te herkennen én verlaagt de drempel om ongewenste situaties bespreekbaar te maken. Zo draagt de gedragscode bij aan een open en veilige sportcultuur.
Als vereniging is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken over hoe leden, vrijwilligers en andere betrokkenen met elkaar omgaan. Wat wordt gezien als passend gedrag, en waar liggen de grenzen? Het opstellen van deze regels kan best ingewikkeld zijn: waar begin je en wat leg je precies vast?
Elke sportvereniging werkt met een gedragscode die afkomstig is van de sportbond. Sportbonden zijn verplicht een gedragscode te hebben en deze beschikbaar te stellen aan aangesloten clubs. Deze code vormt de basis. Daarnaast heeft een vereniging de ruimte om eigen gedragsregels op te stellen die aansluiten bij de specifieke situatie van de club. Een schaakvereniging heeft immers andere aandachtspunten dan een judoclub.
Vaak bestaan er binnen de club al aanvullende afspraken, bijvoorbeeld vastgesteld tijdens de algemene vergadering. Denk aan regels over gedrag langs de zijlijn, het gebruik van mobiele telefoons in de kleedkamer of het contact tussen trainer-coaches en sporters buiten de trainingen om.
Samengevat: de gedragsregels vullen de verplichte gedragscode van de bond aan. Door deze regels duidelijk zichtbaar en goed vindbaar te maken binnen de vereniging, weet iedereen waar hij of zij aan toe is. Zo wordt helder welk gedrag gewenst is en welke normen en waarden de club wil uitdragen.
Een voorbeeld van gedragsregels zie je in de afbeelding rechts.
Het is essentieel dat iedereen die bij de sportvereniging betrokken is op de hoogte is van de geldende gedragscode. Het bestuur vervult hierin een centrale rol door deze afspraken actief onder de aandacht te brengen bij leden, trainers, begeleiders en vrijwilligers.
Zorg er in elk geval voor dat de gedragscode eenvoudig te vinden is, bijvoorbeeld op de website van de club. Daarnaast is het belangrijk om er regelmatig aandacht aan te besteden. Dat kan via een nieuwsbrief, bij de inschrijving van nieuwe leden of ouders, of aan het begin van een nieuw seizoen.
Ook kan het bestuur de naleving van de gedragscode formaliseren door deze onderdeel te maken van het lidmaatschap of het vrijwilligersbeleid. Vrijwilligers kunnen bijvoorbeeld gevraagd worden een vrijwillige onderwerping aan het tuchtrecht (V.O.T.) te ondertekenen. Daarmee wordt duidelijk vastgelegd dat de club staat voor duidelijke normen en verantwoordelijkheid neemt voor een veilig sportklimaat.
